Kobaxidze Bakıya yanvarın 17-də gəlib, bundan əvvəl isə Gürcüstanın yeni xarici işlər naziri Maka Boçorişvili Bakıda olub. Yeri gəlmişkən, o, Bakıda elan edib ki, Gürcüstan Azərbaycanla Ermənistan arasında sülhün bərqərar olması üçün öz imkanlarından istifadə etməyə hazırdır. Faktiki olaraq Gürcüstanın hətta konkret təklifi var.

Təbii ki, Tbilisinin təklifinin nə dərəcədə konkret olduğunu qiymətləndirmək çətindir, çünki Kobaxidze təfərrüatları açıqlamayıb, yaxud Gürcüstan hökuməti bunları təqdim etməyib. Gürcüstanın Baş naziri hansı üçtərəfli formatdan danışır, konkret olaraq hansı sahələrdə üçtərəfli formatı və hansı işlək məntiqi nəzərdə tutur?

Tbilisi konkret təklif hazırlamaq və təqdim etmək üçün İrəvan və Bakıdan konkret təklifin razılığını, yoxsa ilkin razılığı almağa çalışacaq?
Hər halda, görünən odur ki, bu Gürcüstan-Azərbaycan təması fonunda bəlkə də yaxın gələcəkdə Ermənistan-Gürcüstan təması da olacaq. Gürcüstan xarici işlər nazirinin səfərini və Bakıdakı bəyanatlarını nəzərdən keçirsək, bu mümkündür.

Gürcüstanın bu münasibətinin bəlkə də başqa bir diqqətçəkən təbəqəsi var. Bu, hər halda sual şəklində mövcud olma hüququna malik ola bilər.

Gürcüstan üçtərəfli format ideyası ilə Ermənistan və Azərbaycana “3+3” formatına müəyyən “paralel” təklif etməyə çalışır? Bu, Gürcüstanın anlayışına görə, regional üçlüyə Rusiya, İran və Türkiyə ilə münasibətlərdə və bəlkə də daha geniş mənada, o cümlədən əsas regiondankənar aktorlar və güc mərkəzləri ilə münasibətlərdə müəyyən çeviklik təbəqəsi formalaşdırmağa imkan verə bilər.

Lakin bu mümkün “fikrin” mövcudluğu halında digər bir sual var ki, Ermənistan buna nə dərəcədə konstruktiv yanaşa bilər? Ermənistan birmənalı şəkildə Qafqaz üçlüyünün, belə demək mümkündürsə, bərabərhüquqlu üzvü olmaq deyil, həm Azərbaycan, həm də Gürcüstan üzərində dominantlığa nail olmaq və Qafqazda yeni ərazilər ələ keçirmək iddiasındadır.

Buna görə də Ermənistandan praktiki və konstruktiv münasibət gözləmək çətin ki, mümkün olsun. Bu mənada İrəvanın edə biləcəyi maksimum şey Gürcüstanın təklifindən öz ambisiyalarına xidmət etdirmək üçün istifadə etməyə çalışmaqdır. Bu mənada Ermənistan uzun müddətdir ki, sülh və Qafqaz arasında sədd kimi çıxış edir.

Aqil Məmmədov